Mohan Singh

ભારત : સ્થાન, ભૂસ્તરીય રચના અને ભૂપૃષ્ઠ – I Textbook Questions and Answers 1. નીચેના પ્રશ્નોના ટૂંકમાં ઉત્તર લખો: પ્રશ્ન 1.ભારતનું પૂર્વ ગોળાર્ધમાં મોકાનું સ્થાન છે. શાથી?અથવાભૌગોલિક દષ્ટિએ ભારતનું સ્થાન કઈ રીતે મોકાનું છે?અથવાભારતનુંભૌગોલિક સ્થાન શાથી મહત્ત્વનું છે?અથવા કારણો આપોઃ ભૌગોલિક દષ્ટિએ ભારતનું સ્થાન મહત્ત્વનું છે.ઉત્તરઃ પ્રશ્ન 2.ભારત વૈવિધ્યસભર ભૂપૃષ્ઠ…

ભારતીય લોકશાહીએકમ 1 : વીસમી સદી – વિશ્વ અને ભારત Textbook Questions and Answers 1. નીચેના પ્રશ્નોના ટૂંકમાં જવાબ આપો: પ્રશ્ન 1.કેટલાં વર્ષે મતદાન કરવાનો અધિકાર મળે છે?ઉત્તર:18 વર્ષે મતદાન કરવાનો અધિકાર મળે છે. પ્રશ્ન 2.લોકમત કેળવવા કયાં કયાં માધ્યમોનો ઉપયોગ થાય છે?ઉત્તર:લોકમત કેળવવા મુખ્ય બે માધ્યમોનો ઉપયોગ થાય છેઃ…

ભારતનું ન્યાયતંત્ર Textbook Questions and Answers 1. નીચેના પ્રશ્નોના જવાબ આપો: પ્રશ્ન 1.સર્વોચ્ચ અદાલતના ન્યાયાધીશોની નિમણૂકની લાયકાતો જણાવો.અથવાસર્વોચ્ચ અદાલતના ન્યાયાધીશ તરીકેની નિમણૂક માટે કઈ લાયકાતો જરૂરી છે?ઉત્તરઃસર્વોચ્ચ અદાલતના ન્યાયાધીશો તરીકેની નિમણૂક માટે જરૂરી લાયકાતોઃ પ્રશ્ન 2.સર્વોચ્ચ અદાલતની મૂળભૂત ક્ષેત્રાધિકાર હેઠળની સત્તાઓ વિશે જણાવો.ઉત્તરઃસર્વોચ્ચ અદાલત મૂળભૂત ક્ષેત્રાધિકાર હેઠળ નીચે પ્રમાણે સત્તાઓ…

સરકારનાં અંગો Textbook Questions and Answers 1. નીચેના પ્રશ્નોના જવાબ આપો: પ્રશ્ન 1.સત્તા વિશ્લેષનો સિદ્ધાંત એટલે શું?ઉત્તરસત્તા વિશ્લેષનો સિદ્ધાંત એટલે સત્તાઓને એકબીજથી અલગ રાખવાનો સિદ્ધાંત. સરકારનાં કાર્યો એકબીજાથી જુદાં હોય છે. તેથી એ કાયોને સરકારનાં ત્રણેય અંગો વચ્ચે વહેંચી દેવામાં આવ્યાં છે. સત્તા વિશ્લેષના સિદ્ધાંત અનુસાર કાયદા ઘડવાની સત્તા ધારાસભાને…

મૂળભૂત હકો, મૂળભૂત ફરજો અને રાજ્યનીતિના માર્ગદર્શક સિદ્ધાંતો Textbook Questions and Answers 1. નીચેના પ્રશ્નોના જવાબ આપો: પ્રશ્ન 1.બંધારણમાં સમાવિષ્ટ મૂળભૂત ફરજો વિશે જણાવો.ઉત્તર:ભારતના બંધારણમાં સમાવિષ્ટ મૂળભૂત ફરજો નીચે મુજબ છેઃ પ્રશ્ન 2.રાજ્યનીતિના માર્ગદર્શક સિદ્ધાંતોનું મહત્ત્વ દર્શાવો.અથવારાજ્યનીતિના માર્ગદર્શક સિદ્ધાંતો એટલે શું? એનું ધ્યેય શું છે? આ સિદ્ધાંતોનું મહત્ત્વ દર્શાવો.ઉત્તર:દેશના રાષ્ટ્રીય…

ભારતના રાજ્યબંધારણનું ઘડતર અને લક્ષણો Textbook Questions and Answers 1. નીચેના પ્રશ્નોના ટૂંકમાં જવાબ આપો: પ્રશ્ન 1.ભારતના આમુખમાં કયા આદર્શો જણાવવામાં આવ્યા છે?ઉત્તર:ભારતના આમુખમાં જણાવેલા આદશ નીચે મુજબ છેઃ પ્રશ્ન 2.સાર્વત્રિક મુખ્ય વય મતાધિકાર કોને કહેવાય?ઉત્તરઃસાર્વત્રિક પુખ્ત વય મતાધિકાર એટલે 18 વર્ષ કે તેથી વધુ વયનો હોય, કાયદા દ્વારા ગેરલાયક…

ભારતમાં સ્વાતંત્ર્યોત્તર ભારત Textbook Questions and Answers 1. નીચેના પ્રશ્નોના મુદ્દાસર જવાબ આપો: પ્રશ્ન 1.ભારત સંઘમાં દેશી રાજ્યોના વિલિનીકરણ અંગે સંક્ષેપમાં માહિતી આપો.અથવાદેશી રાજ્યોના એકીકરણ વિશે માહિતી આપો.ઉત્તર:સ્વરાજ્ય મળ્યું ત્યારે ભારતમાં નાનાં-મોટાં મળીને 562. દેશી રાજ્યો હતાં. પ્રશ્ન 2.હૈદરાબાદ અને જૂનાગઢનાં રાજ્યો ભારતીય સંઘમાં કેવી રીતે ભળ્યાં? સંક્ષેપમાં ચર્ચા કરો.ઉત્તર:હૈદરાબાદઃ…

1945 પછીનું વિશ્વ Textbook Questions and Answers 1. નીચેના પ્રશ્નોના મુદ્દાસર જવાબ આપો: પ્રશ્ન 1.સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘ(રાષ્ટ્રો)ના હેતુઓ જણાવો.ઉત્તર:સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘ(રાષ્ટ્ર)ના હેતુઓ (ઉદ્દેશો) નીચે મુજબ હતા: પ્રશ્ન 2.બિનજોડાણની નીતિનો અર્થ સમજાવો.ઉત્તર:દ્વિતીય વિશ્વયુદ્ધ પછી જગતમાં અમેરિકાતરફી લોકશાહી દેશોનું સત્તાજૂથ અને લશ્કરી જૂથ તથા સોવિયેત યુનિયનતરફી સામ્યવાદી સત્તાજૂથ અને લશ્કરી જૂથ એમ પરસ્પર વિરોધી…

ભારત : આઝાદી તરફ પ્રયાણ Textbook Questions and Answers 1. નીચેના પ્રશ્નોના મુદ્દાસર જવાબ આપો: પ્રશ્ન 1.‘હિંદ છોડો’ ચળવળ અને એ ચળવળના વિવિધ બનાવો જણાવો.અથવાટૂંક નોંધ લખો: ‘હિંદ છોડો’ની લડતઉત્તર:ક્રિપ્સ દરખાસ્તો દ્વારા સાબિત થયું કે બ્રિટિશ સરકાર ભારત છોડવા માગતી નથી. તેમજ તે ભારતને સ્વરાજ્ય આપવાનો ઇરાદો ધરાવતી નથી. તે…

ભારતની રાષ્ટ્રીય ચળવળો Textbook Questions and Answers 1. નીચેના પ્રશ્નોના જવાબ મુદાસર લખો: પ્રશ્ન 1.બહિષ્કાર આંદોલન અને સ્વદેશી ચળવળનાં સ્વરૂપ અને પરિણામોની ચર્ચા કરો.ઉત્તર:બહિષ્કાર આંદોલનનાં મુખ્ય ત્રણ લક્ષણો હતાં:1. સ્વદેશી અપનાવવું,2. વિદેશી માલનો બહિષ્કાર કરવો અને3. રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ અપનાવવું. 1. સ્વદેશી અપનાવવું: બંગભંગના આંદોલનને એક ભાગરૂપે બંગાળમાં સ્વદેશી ચળવળ શરૂ…