Social Science

ભારતનો વારસો Textbook Questions and Answers 1. નીચેના પ્રશ્નોના ઉત્તર સવિસ્તર લખો: પ્રશ્ન 1.આર્ય અને દ્રવિડ સંસ્કૃતિની વિગતો આપો.અથવાભારતની એક પ્રાચીનતમ પ્રજા તરીકે આર્યો અને દ્રવિડોનો પરિચય આપો.ઉત્તર:આર્યો અથવા આર્ય સંસ્કૃતિ આર્ય (નોડિક) પ્રજા અન્ય સમકાલીન પ્રજા કરતાં વધુ વિકસિત હતી. દ્રવિડો અથવા દ્રવિડ સંસ્કૃતિ દ્રવિડો પાષાણયુગની સંસ્કૃતિના સીધા વારસદાર…

ભારતનો સાંસ્કૃતિક વારસો : પરંપરાઓ : હસ્ત અને લલિતકલા Textbook Questions and Answers 1. નીચેના પ્રશ્નોના ઉત્તર સવિસ્તર લખો: પ્રશ્ન 1.પ્રાચીન ભારતના વારસાની માટીકામ કલા સમજાવો.અથવાભારતની એક કલા તરીકે માટીકામનો પરિચય આપો.અથવાટૂંક નોંધ લખો: ભારતની માટીકામની કલાઅથવામાનવજીવન અને માટી વચ્ચેનો સહસંબંધ સમજાવો. (August 20)અથવા“માનવજીવન અને મારી વચ્ચે ઘણો પ્રાચીન સંબંધ…

ભારતનો સાંસ્કૃતિક વારસો: શિલ્પ અને સ્થાપત્ય Textbook Questions and Answers 1. નીચેના પ્રશ્નોના ઉત્તર સવિસ્તર લખો: પ્રશ્ન 1.પ્રાચીન ભારતનું નગર-આયોજન સમજાવો.અથવામોહેં-જો-દડોની નગરરચના સમજાવો.ઉત્તર:પ્રાચીન ભારતનાં નગરોના મુખ્ય ત્રણ વિભાગો પડે છે: પ્રાચીન ભારતનાં નગરોની વિશેષતાઓઃ પ્રશ્ન 2.મોહેં-જો-દડોની નગરરચનામાં રસ્તાઓ અને ગટર યોજના વિશે માહિતી આપો.ઉત્તરઃમોહેં-જો-દડો નગરના રસ્તાઓ: પ્રશ્ન ૩.ગુજરાતની ગુફાઓ વિશે…

ભારતનો સાહિત્યિક વારસો Textbook Questions and Answers 1. નીચેના પ્રશ્નોના ઉત્તર સવિસ્તર લખો: પ્રશ્ન 1.ભારતમાં વેદો કેટલા છે અને કયા કયા છે તે સમજાવો.અથવાવેદો કેટલા છે? કયા ક્યા? દરેકની ટૂંકમાં માહિતી આપો.ઉત્તર:વેદો ચાર છેઃ (1) ઋગ્વદ, (2) યજુર્વેદ, (3) સામવેદ અને (4) અથર્વવેદ. પ્રશ્ન 2.તક્ષશિલા વિદ્યાપીઠ વિશે નોંધ લખો.ઉત્તર:તક્ષશિલા વિદ્યાપીઠ…

ભારતનો વિજ્ઞાન અને ટેક્નોલૉજીનો વારસો Textbook Questions and Answers 1. નીચેના પ્રશ્નોના ઉત્તર સવિસ્તર લખો: પ્રશ્ન 1.પ્રાચીન ભારતનું ધાતુવિદ્યામાં પ્રદાન જણાવો.અથવાપ્રાચીન ભારતે ધાતુવિદ્યામાં સાધેલી પ્રગતિનું વર્ણન કરો.અથવાપ્રાચીન ભારતે ધાતુવિદ્યામાં અદ્વિતીય સિદ્ધિઓ હાંસલ કરી હતી. સમજાવો.ઉત્તર:નીચેનાં ધાતુશિલ્પો પરથી પ્રાચીન ભારતે ધાતુવિદ્યામાં અદ્વિતીય સિદ્ધિઓ હાંસલ કરી હતી તેની માહિતી મળે છે :…

ભારતના સાંસ્કૃતિક વારસાનાં સ્થળો Textbook Questions and Answers 1. નીચેના પ્રશ્નોના ઉત્તર સવિસ્તર લખો: પ્રશ્ન 1.તાજમહાલની સ્થાપત્ય કલાનો પરિચય આપો.અથવાભારતનાં સ્મારકો પૈકી તાજમહાલની વિશેષતાઓ જણાવો.અથવા ભારતનાં સ્મારકો પૈકી તાજમહાલ વિશે માહિતી આપો.અથવા“સ્વર્ગના બગીચામાં પવિત્ર દિલોનું સ્વાગત છે.” આ વિધાન ભારતના કયા રાષ્ટ્રીય સ્મારક પર અંકિત થયેલું છે? તેની વિશેષતાઓ જણાવો.અથવાતાજમહાલ…

આપણા વારસાનું જતન Textbook Questions and Answers 1. નીચેના પ્રશ્નોના ઉત્તર સવિસ્તર લખો: પ્રશ્ન 1.આપણે આપણા વારસાનું જતન અને રક્ષણ શા માટે કરવું જોઈએ?અથવાઆપણા વારસાના જતન તથા સંરક્ષણની આવશ્યકતા જણાવો.અથવા“વારસાની જાળવણી કરવી એ આપણા સૌની નૈતિક ફરજ છે.” આ વિધાન સમજાવો.ઉત્તરઃઆપણો પ્રાકૃતિક અને સાંસ્કૃતિક વારસો વિશ્વમાં ભવ્ય, વિસ્તૃત, સમૃદ્ધ, વૈવિધ્યપૂર્ણ…

કુદરતી સંસાધનો Textbook Questions and Answers 1. નીચેના પ્રશ્નોના ઉત્તર સવિસ્તર લખો: પ્રશ્ન 1.સંસાધન એટલે શું? સંસાધનોના ઉપયોગો જણાવો.ઉત્તર:સંસાધન એટલે એવી વસ્તુ જેના પર માનવી આશ્રિત કે આધારિત હોય, જેનાથી માનવીની જરૂરિયાતો પૂરી થતી હોય અને માનવી પાસે તેનો ઉપભોગ કરવાની શારીરિક કે બૌદ્ધિક ક્ષમતા હોય. અર્થાત્ કોઈ પણ વસ્તુ…

વન અને વન્યજીવ સંસાધન Textbook Questions and Answers 1. નીચેના પ્રશ્નોના ઉત્તર સવિસ્તર લખો: પ્રશ્ન 1.જંગલોના પ્રકાર વિશે સવિસ્તર નોંધ લખો.અથવા વહીવટી દષ્ટિએ જંગલોના પ્રકાર જણાવી, તેમનું વર્ણન કરો. (March 20)ઉત્તરઃ(i) વહીવટી હેતુસર જંગલોના પ્રકારોઃ વહીવટી હેતુસર જંગલોને ત્રણ વિભાગોમાં વહેંચવામાં આવે છે . અનામત જંગલો (આરક્ષિત જંગલો) (Reserved Forest),…

ભારત : કૃષિ 1. નીચેના પ્રશ્નોના ઉત્તર સવિસ્તર લખો: પ્રશ્ન 1.કૃષિના પ્રકારો વિશે નોંધ લખો.અથવાભારતમાં ખેતીના મુખ્ય પ્રકારો કેટલા છે અને કયા કયા છે? તે દરેક પર ટૂંક નોંધ લખો.ઉત્તર:ભારતમાં ખેતીના મુખ્ય પ્રકારો છે છે:1. જીવનનિર્વાહ ખેતી,2. સૂકી (શુષ્ક) ખેતી,૩. આદ્ર (ભીની) ખેતી,4. સ્થળાંતરિત (ઝૂમ) ખેતી,5. બાગાયતી ખેતી તથા 6.…